Welk vermogen aan infraroodpanelen heb je nodig per ruimte?

Wie overweegt om infraroodpanelen te plaatsen, botst al snel op dezelfde vraag: hoeveel watt heb ik eigenlijk nodig per ruimte? Het is een logische vraag, want het vermogen bepaalt zowel je comfort als je verbruik. Te weinig vermogen en je krijgt de ruimte nooit warm, te veel en je betaalt onnodig veel op je elektriciteitsfactuur. In deze gids leggen we uit hoe je het benodigde vermogen berekent, welke factoren meespelen en waarom isolatie de allesbepalende factor is in Vlaamse woningen.

Waarom infrarood anders rekent dan klassieke verwarming

Infraroodverwarming werkt fundamenteel anders dan een radiator op een centrale verwarmingsketel. In plaats van de lucht op te warmen, zenden infraroodpanelen stralingswarmte uit die rechtstreeks de muren, meubels en personen in de ruimte verwarmt. Die oppervlakken geven de warmte vervolgens geleidelijk weer af. Het gevolg is dat je je vaak comfortabel voelt bij een iets lagere luchttemperatuur dan met conventionele verwarming.

Toch betekent dit niet dat je minder vermogen nodig hebt. De vuistregel om het benodigde vermogen te schatten blijft gebaseerd op de warmtebehoefte van de ruimte. Het grote verschil zit in hoe die warmte aanvoelt en hoe je de panelen positioneert. Een correcte berekening voorkomt teleurstelling, want infrarood vergeeft een onderschatting van het vermogen niet goed.

De basisregel: vermogen per kubieke meter of vierkante meter

Voor een eerste, ruwe schatting hanteren veel installateurs een vuistregel op basis van vloeroppervlak. In een goed geisoleerde woning reken je doorgaans op ongeveer 50 tot 60 watt per vierkante meter. In een matig geisoleerde woning loopt dat op tot zo'n 70 tot 90 watt per vierkante meter, en in een slecht geisoleerde of oude woning kan je al snel 100 watt of meer per vierkante meter nodig hebben.

Een nauwkeurigere benadering werkt met de inhoud van de ruimte (lengte maal breedte maal hoogte) in plaats van enkel het vloeroppervlak. Dat is logisch, want een ruimte met een hoog plafond bevat meer te verwarmen volume. Bij standaard plafondhoogtes van 2,5 meter sluiten de oppervlakteregel en de volumeregel goed op elkaar aan, maar bij hogere plafonds (oude herenhuizen, lofts, veranda's) moet je het vermogen naar boven bijstellen.

De factoren die je berekening bepalen

Geen enkele vuistregel is zaligmakend. Het werkelijke vermogen dat je nodig hebt, hangt af van een reeks concrete kenmerken van de ruimte. Houd rekening met het volgende:

• Isolatiegraad van muren, dak en vloer. Dit is veruit de belangrijkste factor. Een recente, goed geisoleerde nieuwbouw vraagt minder dan de helft van wat een tochtige rijwoning uit de jaren zestig nodig heeft.
• Beglazing. Dubbel of driedubbel glas houdt warmte veel beter binnen dan enkel glas. Veel of groot raamoppervlak verhoogt de warmtebehoefte.
• Plafondhoogte. Hoe hoger het plafond, hoe meer volume je opwarmt en hoe meer vermogen je nodig hebt.
• Ligging van de ruimte. Een hoekkamer met meerdere buitenmuren of een kamer boven een onverwarmde garage verliest sneller warmte dan een kamer midden in de woning.
• Gebruik van de ruimte. In een badkamer of in ruimtes waar je stil zit (bureau, leeshoek) wil je vaak een hogere comforttemperatuur dan in een gang of berging.

Richtwaarden per type ruimte

Om het concreter te maken, geven we hieronder indicatieve richtwaarden voor een woning met een redelijke tot goede isolatie. Beschouw dit als een vertrekpunt, niet als een exacte voorschrift. Een serieuze installateur maakt altijd een berekening op maat van jouw situatie.

• Leefruimte of woonkamer (ongeveer 25 tot 35 m2): reken op een totaal van zo'n 1500 tot 2500 watt, vaak verdeeld over meerdere panelen voor een gelijkmatige warmteverdeling.
• Slaapkamer (ongeveer 12 tot 15 m2): doorgaans 600 tot 900 watt volstaat, zeker omdat je in een slaapkamer meestal een lagere temperatuur wenst.
• Badkamer (ongeveer 6 tot 10 m2): hier reken je vaak iets ruimer, ongeveer 500 tot 900 watt, omdat je een hogere temperatuur wil en omdat vocht het comfortgevoel beinvloedt. Kies hier altijd voor panelen die geschikt zijn voor vochtige ruimtes.
• Bureau of hobbykamer (ongeveer 10 m2): 600 tot 800 watt is meestal voldoende.
• Keuken: hangt sterk af van het feit of het een open of gesloten keuken is en of er al restwarmte van koken en toestellen aanwezig is.

Een belangrijk principe: het is bijna altijd beter om het benodigde vermogen te verdelen over meerdere kleinere panelen dan alles in een groot paneel te steken. Twee panelen op verschillende plaatsen zorgen voor een egalere verdeling van de stralingswarmte en minder koude hoeken.

Onder- of overdimensioneren: wat zijn de gevolgen?

Als je het vermogen te laag inschat, draait het paneel quasi continu zonder de ruimte ooit echt warm te krijgen. Dat is niet alleen oncomfortabel, het is ook duur, want de thermostaat schakelt nooit uit. Veel mensen denken ten onrechte dat een onderbemeten paneel zuiniger is, terwijl het tegendeel waar is.

Een te hoog vermogen is minder problematisch dan vaak gedacht, op voorwaarde dat je met een goede thermostaat werkt. Een paneel dat ruim bemeten is, bereikt sneller de gewenste temperatuur en schakelt dan uit. De thermostaat regelt het verbruik, niet het nominale vermogen van het paneel. Wel betaal je meer bij aankoop en moet je oppassen dat de panelen niet onnodig groot worden voor de beschikbare wandruimte.

Verbruik en kosten in het achterhoofd houden

Infraroodverwarming is elektrische verwarming, en elektriciteit is in Vlaanderen relatief duur per kilowattuur in vergelijking met aardgas. Het totale vermogen dat je installeert, vertaalt zich rechtstreeks in je potentieel verbruik. Een correcte dimensionering, gecombineerd met goede isolatie en een slimme thermostaat per ruimte, is daarom essentieel om de kosten beheersbaar te houden.

Voor de actuele elektriciteitstarieven en eventuele premies voor isolatie of energiezuinige verwarming raden we aan om de officiele bronnen te raadplegen. Deze bedragen en voorwaarden wijzigen regelmatig, dus controleer altijd de actuele situatie bij je netbeheerder, je energieleverancier en de Vlaamse overheid voordat je beslissingen neemt op basis van cijfers. Wie zonnepanelen heeft, kan een deel van het verbruik overdag opvangen, wat de rekensom gunstiger maakt.

Praktische tips voor de juiste keuze

• Laat bij twijfel een warmteverliesberekening maken in plaats van blind op een vuistregel te vertrouwen, zeker bij grote of slecht geisoleerde ruimtes.
• Voorzie per ruimte een aparte thermostaat zodat je niet onnodig stookt in kamers die je weinig gebruikt.
• Plaats panelen daar waar je effectief de warmte wil voelen, bijvoorbeeld een plafondpaneel boven een zithoek of een wandpaneel gericht op de plek waar je zit.
• Investeer eerst in isolatie als die ondermaats is. Elke euro in betere isolatie verlaagt het benodigde vermogen en je verbruik blijvend.

Veelgestelde vragen

Hoeveel watt infrarood heb ik nodig per vierkante meter?

Als ruwe richtlijn reken je in een goed geisoleerde ruimte op ongeveer 50 tot 60 watt per vierkante meter, in een matig geisoleerde ruimte op 70 tot 90 watt, en in een slecht geisoleerde ruimte op 100 watt of meer. De isolatiegraad, de beglazing en de plafondhoogte bepalen waar je precies in die marge valt.

Kan ik een hele woning verwarmen met infraroodpanelen?

Dat kan, maar het is vooral interessant in goed geisoleerde of recente woningen. In slecht geisoleerde woningen wordt het totale vermogen, en dus het elektriciteitsverbruik, snel hoog. Infrarood werkt het best als hoofdverwarming in een energiezuinige woning of als bijverwarming voor specifieke ruimtes.

Is een groter paneel altijd duurder in verbruik?

Niet noodzakelijk. Het verbruik wordt bepaald door hoe lang het paneel effectief aan staat, niet door het nominale vermogen op zich. Een ruim bemeten paneel met een goede thermostaat bereikt sneller de gewenste temperatuur en schakelt daarna uit, terwijl een te klein paneel continu blijft draaien en zo juist meer kan verbruiken.

Waar plaats ik infraroodpanelen het best?

Idealiter daar waar je de warmte effectief wil voelen en waar de straling niet wordt geblokkeerd door grote meubels of gordijnen. Plafondpanelen werken goed in ruimtes met voldoende hoogte, wandpanelen zijn handig bij lagere plafonds. Verdeel het vermogen bij voorkeur over meerdere panelen voor een gelijkmatige warmte.